Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας

  Διαδημοτικό Δίκτυο Υγείας                                                                                                                      

 Αρχική ΑΚεΠΥ  Η Υγεία από το Α έως το Ω  Μάθε για τα ΑΚεΠΥ  Παραδοτέα Έργου
 
Η Σχολή>
Τομείς>
Μεταπτυχιακά Προγράμματα>
Ειδικά Προγράμματα
ERASMUS+>
Βιβλιοθήκη>
ΕΛΚΕ>
KEK>
Διοικητικές Υπηρεσίες>
Επιτροπή Βιοηθικής>
Σύλλογος Αποφοίτων
Προκηρύξεις - Προσκλήσεις>
Επικοινωνία - Πρόσβαση
Χρήσιμοι Σύνδεσμοι
Συχνές Ερωτήσεις - FAQ





 

Χοληστερόλη

Η χοληστερόλη είναι σημαντικό λιπώδες συστατικό των μεμβρανών όλων των κυττάρων, το οποίο παράγεται κυρίως από το ήπαρ. Ωστόσο, η ύπαρξη υψηλών επιπέδων χοληστερόλης συνιστά έναν από τους βασικούς προδιαθεσιακούς παράγοντες για εμφάνιση στεφανιαίας νόσου.

Ο λόγος για τον οποίο συμβαίνει αυτό, είναι γιατί τα αυξημένα επίπεδα χοληστερόλης ενοχοποιούνται για τη στένωση του αυλού των στεφανιαίων αρτηριών. Το λιπώδες συστατικό της χοληστερόλης μαζί με άλλα συστατικά, εναποτίθεται στα τοιχώματα των αγγείων, δημιουργώντας αθηροσκληρωτικές πλάκες. Οι αθηρωματικές πλάκες κατακάθονται στα τοιχώματα των στεφανιαίων αρτηριών με αποτέλεσμα να εμποδίζουν τη ροή του αίματος προς την καρδιά.

Οι στεφανιαίες αρτηρίες, ωστόσο, δεν είναι οι μόνες που βλάπτονται από αθηροσκλήρωση. Αθηροσκληρωτικές πλάκες μπορεί να σχηματιστούν σε οποιαδήποτε αρτηρία του κυκλοφορικού συστήματος, και ως εκ τούτου, να περιοριστεί η αιματική ροή σε οποιοδήποτε όργανο του συστήματος. Άρα τα αυξημένα επίπεδα χοληστερόλης συνιστούν σημαντικό παράγοντα κινδύνου για όλα τα όργανα, κυρίως όμως για την καρδιά, τον εγκέφαλο, τα νεφρά και το έντερο.

Υπάρχουν δύο κύριοι τύποι χοληστερόλης, η HDL και η LDL χοληστερόλη ή όπως συνηθίζεται να λέγεται, η «καλή» και η «κακή» χοληστερόλη. Τα υψηλά επίπεδα της καλής χοληστερόλης (HDL) ωφελούν τον οργανισμό ενώ τα υψηλά επίπεδα της κακής (LDL) χοληστερόλης είναι επιβλαβή για τον οργανισμό, καθώς αποτελούν παράγοντα κινδύνου, όχι μόνο για στεφανιαία νόσο αλλά και για εγκεφαλικό. Οι δύο τύποι χοληστερόλης εξετάζονται αναλογικά, γι’ αυτό θα πρέπει να υπάρχουν αυξημένα επίπεδα «καλής» και μειωμένα επίπεδα «κακής» χοληστερόλης, προκειμένου η τιμή του λόγου της HDL/LDL χοληστερόλη να μην ξεπερνά τα 5,0.

Οι πιο σημαντικοί παράγοντες για τη διατήρηση ενός μειωμένου λόγου HDL/LDL είναι η διατροφή, η διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους και η σωματική δραστηριότητα. Για το λόγο αυτό, το καλύτερο που μπορείτε να κάνετε αρχικά είναι να περιορίσετε τα κορεσμένα λιπαρά οξέα, τα οποία προέρχονται από την κατανάλωση κόκκινου κρέατος και γαλακτοκομικών προϊόντων που έχουν πλήρη λιπαρά και να αυξήσετε την κατανάλωση ακόρεστων λιπαρών, τα οποία προέρχονται από την κατανάλωση φυτικών ελαίων, λιπαρών ψαριών και ξηρών καρπών. 


Τι προκαλεί την υψηλή χοληστερόλη αίματος;

Ποικίλα πράγματα μπορούν να έχουν επιπτώσεις στα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα σας. Μερικά από αυτά τα πράγματα μπορείτε να τα ελέγξετε και άλλα όχι.

Μπορείτε να ελέγξετε:

τι τρώτε Ορισμένα τρόφιμα έχουν λίπη που βελτιώνουν το επίπεδο χοληστερόλης σας. Αποφύγετε την χοληστερόλη που βρίσκεται στα τρόφιμα που προέρχονται από τις ζωικές πηγές, π.χ. αυγά, κρέας τυριά.
 το βάρος σας                Το παραπάνω βάρος σας τείνει να αυξήσει τα επίπεδα της LDL σας και να μειώσει τα επίπεδα της HDL σας, και να αυξήσει το συνολικό επίπεδο χοληστερόλης σας.
 η δραστηριότητά σας  Η έλλειψη κανονικής άσκησης μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση του σωματικού βάρους. Η κανονική άσκηση μπορεί να σας βοηθήσει να χάσετε βάρος και να βελτιώσει το επίπεδο της LDL και της HDL σας.













Δεν μπορείτε να ελέγξετε:

κληρονομικότητα          Η υψηλή χοληστερόλη αίματος μπορεί να υπάρχει σε οικογένειες (οικογενής υπερχοληστερολαιμία) με υψηλά επίπεδα χοληστερόλης LDL. Αρχίζει με την γέννηση και οδηγεί σε έμφραγμα σε νεαρή ηλικία.
ηλικία και φύλο Αρχικά στην εφηβεία, οι άνδρες έχουν χαμηλότερα επίπεδα HDL από τις γυναίκες. Δεδομένου ότι οι γυναίκες και οι άνδρες γερνούν, τα επίπεδα χοληστερόλης LDL τους αυξάνουν. Οι νεώτερες γυναίκες έχουν χαμηλότερα επίπεδα χοληστερόλης LDL από τους άνδρες, αλλά μετά τα 55 έτη έχουν υψηλότερα επίπεδα από τους άνδρες.




 









Πώς διαγιγνώσκεται η υψηλή χοληστερόλη αίματος ;
Η υψηλή χοληστερόλη αίματος διαγιγνώσκεται με τον έλεγχο των επιπέδων χοληστερόλης στο αίμα σας (λιπιδαιμικό προφίλ). Θα χρειαστεί να μην φάτε ή να μην πιείτε τίποτα –εκτός από νερό- για 9 έως 12 ώρες πριν.

Μετρώνται:
- η ολική χοληστερόλη
- τα τριγλυκερίδια
- η HDL
- υπολογίζετεαι η LDL


Επίπεδα Χοληστερόλης
Επίπεδα Ολικής Χοληστερόλης Κατηγορία Ολικής Χοληστερόλης
< 200 mg/dL Επιθυμητή
200-239 mg/dL Οριακά υψηλή
>240 mg/dL Υψηλή

Επίπεδα LDL Χοληστερόλης Κατηγορία LDL Χοληστερόλης
< 100 mg/dL Επιθυμητή
100-129 mg/dL Οριακή
130-159 mg/dL Οριακά υψηλή
160-189 mg/dL Υψηλή
>190 mg/dL Πολύ Υψηλή

Επίπεδα HDL Χοληστερόλης Κατηγορία HDL Χοληστερόλης
<40 mg/dL Ο κυριότερος κίνδυνος καρδιοπάθειας
40 - 59 mg/dL Υψηλότερα, καλύτερα.
>60 mg/dL Θεωρείται προστατευτική έναντι καρδιοπαθειών


Τριγλυκερίδια Επίπεδα > 150-199 mg/dL θεωρούνται υψηλά και απαιτούν αντιμετώπιση. Αύξηση των τριγλυκεριδίων προκαλούν:
- η παχυσαρκία
- η καθιστική ζωή
- το κάπνισμα
- η κατάχρηση οινοπνεύματος
- δίαιτα πλούσια σε υδατάνθρακες
- φάρμακα & παθήσεις
- γενετικές βλάβες


Πώς αντιμετωπίζεται η υψηλή χοληστερόλη αίματος;
Ο κύριος στόχος της θεραπείας είναι να μειωθούν αρκετά τα επίπεδα της LDL χοληστερόλη σας, ώστε να μειωθεί έτσι ο καρδιαγγειακός κίνδυνος. Γενικά, όσο εσείς έχετε υψηλά επίπεδα LDL και περισσότερους παράγοντες κινδύνου, τόσο μεγαλύτερες οι πιθανότητές σας για καρδιακές παθήσεις. (παράγοντας κινδύνου είναι ένας όρος που αυξάνει την πιθανότητά σας μια ασθένεια.)

Μερικοί άνθρωποι διατρέχουν μεγάλο κίνδυνο επειδή ήδη έχουν καρδιακές παθήσεις. Άλλοι άνθρωποι διατρέχουν μεγάλο κίνδυνο για καρδιακές παθήσεις επειδή έχουν διαβήτη ή έναν συνδυασμό παραγόντων κινδύνου για καρδιακές παθήσεις. Ακολουθήστε τα παρακάτω βήματα για να ανακαλύψετε τον κίνδυνό σας για τις καρδιακές παθήσεις. Ελέγξτε τον κατάλογο για να δείτε πόσους από τους παράγοντες κινδύνου έχετε.


Oι παράγοντες κινδύνου που έχουν επιπτώσεις στη χοληστερόλη σας
- κάπνισμα
- υψηλή πίεση αίματος >140/90
- χαμηλή HDL <40 mg/dL
- οικογενειακό ιστορικό πρόωρης καρδιοπάθειας (στον πατέρα ή τον αδελφό < 55; στη μητέρα ή την αδελφή < 65)
- ηλικία (άνδρες > 45 , γυναίκες > 55 ετών).
- εάν έχετε 2 ή περισσότερους παράγοντες κινδύνου στον ανωτέρω κατάλογο, χρησιμοποιήστε το δέκα ετών υπολογιστή κινδύνου, NHLBI 10-Year Risk Calculator για να βρείτε το αποτέλεσμα κινδύνου σας. Το αποτέλεσμα κινδύνου αναφέρεται στην πιθανότητα εμφράγματος στα επόμενα 10 έτη, που δίνεται ως ποσοστό.

Χρησιμοποιήστε το ιατρικό ιστορικό σας, τον αριθμό παραγόντων κινδύνου και το αποτέλεσμα (score) κινδύνου για να βρείτε τον κίνδυνό που διατρέχετε για καρδιακές παθήσεις


Υπολιπιδαιμικά φάρμακα

Εκτός από την διατροφή σου και την άσκηση, ο ιατρός σου ίσως κρίνει ότι πρέπει να πάρεις φάρμακα για να μειωθεί η χοληστερόλη σου. Ακόμα και σε αυτή την περίπτωση, τόσο η δίαιτα όσο και η άσκηση πρέπει να συνεχιστούν κανονικά. Τα φάρμακα ελέγχουν αλλά δεν θεραπεύουν τα επίπεδα της χοληστερόλης σου ! .
Όποιο κι αν παίρνεις ακολούθησε προσεκτικά τις οδηγίες του ιατρού σου. Πρέπει να τον επισκέπτεσαι συχνά για να παρακολουθεί τα αποτελέσματα της προσπάθειας σου.


Υπολιπαιδιμική Δίαιτα

 
   Τρώτε άνετα
Πουλερικά (κοτόπουλο, γαλοπούλα χωρίς πέτσα, κουνέλι, κυνήγι)
Ψάρια (Όλα τα άσπρα χωρίς πέτσα)
Όσπρια (φασόλια, ρεβύθια, φακές, κουκιά, φάβα)
Γάλα, γιαούρτι(0-1% λιπαρά), τυριά (μυζήθρα, νωπή ή κίτρινο τυρί <10% λιπαρά)
Έλαια (ελαιόλαδο, καλαμποκέλαιο, σογιέλαιο, ηλιέλαιο, φυτική μαραγαρίνη)
Ψωμί (προτιμήστε ολικής αλέσεως), φρυγανιές, κρίσπις
Δημητριακά (κόρν-φλέϊκς, κ.ά., μακαρόνια, ρύζι, πατάτες)
Λαχανικά (όλα)
Φρούτα (όλα, φρέσκα 7 αποξηραμένα, κομπόστες χωρίς ζάχαρη)
Ποτά (καφές, τσάι) 
   Τρώτε με εγκράτεια
Κρέας (μοσχάρι, χοιρινό χωρίς λίπος, άπαχο ζαμπόν, μοσχαρίσια λουκάνικα)
Ψάρια (θαλασσινά, μύδια, αστακός, καραβίδες, σολομός)
Γάλα, γιαούρτι(<2% λιπαρά), τυριά (κίτρινο τυρί <20% λιπαρά)
Αυγά (μέχρι 4 /εβδομάδα)
Ξηροί καρποί (φιστίκια, καρύδια, αμύγδαλα, κάστανα)
Ελιές
Ποτά (κρασί στο φαγητό)
Λιχουδιές (γρανίτες, ποπ-κόρν, φρουτοχυμοί, λουκούμια, γλυκά κουταλιού, κέϊκ, κουλουράκια)
   Αποφεύγετε
Κρέας (συκώτι, μπέϊκον, χοιρινά λουκάνικα)
Πουλερικά (χήνα, πάπια)
Γαλακτοκομικά (πλήρες γάλα & γιαούρτη, κρέμα γάλακτος, σκληρά τυριά, γραβιέρα, κασέρι, κρεμώδη)
Λίπη (βούτυρο, μαργαρίνη με στερεά υδρογονωμένα έλαια)
Γλυκά (πάστες, τούρτες, κρουασάν, τσουρέκι, παγωτό, σοκολάτα)
Ποτά (σοκολάτα ρόφημα)
Τσιπς
τηγανητές πατάτες μαγιονέζα
σάλτσες με κρέμα γάλακτος






























 

                                                       

   

 

            
 
 

 


 

Copyright ©
Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας      

Powered by - ATC S.A.

 Ε.Π. "Κοινωνία της Πληροφορίας"  Μέτρο 2.6
«Τεχνολογίες Πληροφορίας Επικοινωνίας στην Υγεία και Πρόνοια»